Enkele weken geleden introduceerden we de blog reeks van Sonja Koster. Zij deelt de ervaringen van haar deelname aan Governance Essentials. Haar zesde blog lees je hieronder:

Commissaris en financiële vraagstukken en verandervraagstukken
Het vervolgprogramma van Governance Essentials betreft een tweedaagse, waarin de onderwerpen financiële- en verandervraagstukken centraal staan. Vanuit het programma is aangegeven dat de belangrijkste aspecten van de financieel gerelateerde onderwerpen van het toezichthouden op dag 6 aan bod komen. Op dag 7 komen de gewenste en ongewenste veranderingen binnen een organisatie aan de orde en wat dit betekent voor het toezicht.

Het onderdeel financiële vraagstukken nam me mee naar het terrein van de openbaar accountant, waarderingsvraagstukken en de rol van de auditcommissie binnen de RvC. Voor mij waren de besproken onderdelen voor de openbaar accountant en de waarderingsvraagstukken niet heel verrassend, aangezien dit mijn achtergrond is. Wat mij in dit onderdeel voornamelijk duidelijk werd, is dat deze kennis van financiën geen gemeengoed is. Het is dan ook belangrijk dat deze kennis goed geborgd is in een auditcommissie binnen een RvC. De diversiteit in samenstelling van een RvC komt bij dit onderwerp ook weer nadrukkelijk aan de orde.

De verandervraagstukken voor een commissaris zouden moeten beginnen met de vraag: ‘Wat is het startpunt van de veranderingsvraag?’. Om het startpunt te ontdekken zal je door moeten vragen op de Why, What, How, When en Who. Maar kan of wil je als commissaris wel bij alle verandervraagstukken betrokken worden? De verandervraagstukken worden onderverdeeld in 3 soorten ordes van veranderingen. De eerste orde (singel loop) van verandering gaat in op het systeem en procesveranderingen. De tweede orde (double loop) gaat in op het inzicht, de focus en strategie. De derde orde (triple loop) van verandering gaat in op de identiteit van de onderneming, de cultuur veranderingen. Wanneer welke orde van verandering moet worden toegepast is context afhankelijk. Hierbij kan wel worden gesteld dat hoe hoger de orde (triple loop) hoe belangrijker het is om als commissaris betrokken te worden en je goedkeuring hierop te geven. De soorten ordes bepalen de mate van toezicht van de commissaris. Bij een derde orde verandering zal het toezicht van de commissaris zich meer richten op monitoren en adviseren terwijl bij een eerste orde verandering het toezicht zich vooral richt op geïnformeerd worden over het veranderproces dat gelopen is.

Een ander onderdeel van verandervraagstukken is de innovatie en vernieuwing binnen een onderneming. Waarbij de innovatie staat voor de impact op de markt en de mogelijkheid tot het creëren van een winst met een inventie (de daadwerkelijke nieuwe uitvinding). Binnen het vernieuwingsproces zijn drie belangrijke onderdelen te onderscheiden: de inventie zelf, het innovation project en de innovatie. Het innovation project is hierin het onderdeel dat te vaak onderbelicht is. In deze fase wordt een koppeling naar de markt gemaakt en de mogelijke toepassing van de inventie. In deze fase vindt het veranderingsproces plaats, waarbij de ‘werelden’ van marketing en R&D samen komen, interfaces gebouwd moeten worden en onzekerheid naar voren komt over de vraag of de inventie de eindstreep haalt. Deze stappen leiden tot veranderingen en veranderingen leveren vaak genoeg weerstand op als gevolg van de onzekerheden. De vraag die hierbij centraal staat is wat het vermogen van de onderneming is om het vertrouwde en bekende los te laten. Wil, kan en durft een onderneming daadwerkelijk te innoveren?

Al met al kan ik zeggen dat het met de bovengenoemde onderwerpen een intensieve tweedaagse was. Waarbij ik op onderdelen kon vertrouwen op mijn kennis en kunde en ik hele mooie discussies heb mogen ervaren over het bekende terrein van financiën. De behandeling van de verandervraagstukken geven mij als toezichthouder de scherpte om tijdig in te zien welke vragen gesteld moeten worden, zodat een voorgenomen verandering daadwerkelijk tot een resultaat kan leiden.

Benieuwd of Governance Essentials ook wat voor jou is? Hier lees je er meer over en kun je de brochure downloaden.